TÜRKİYEDE RADYO TARİHÇESİ

Ülkemizde radyonun tarihçesi İstanbul Radyosuyla  1926'da başlıyor.  İstanbul radyosunu kuran kişi Reşat Nuri İleriydi  ve Hayrettin Hayreden de onu asistan yardımcısıydı.

Türkiye'de kurulan ilk radyo özel radyo olup Türk Telsiz Telefon  şirketi adıyla kurulmuş olan İstanbul Radyosudur.

İlk   stüdyo Galatasaray'daki tarihi postane�nin üst katıymış. O zamanki radyolar günümüze göre ilkel araçlarla yapmaya çalışıyorlardı ve yayınlayabilmek için bir sürü akümülatör ve araç yönünden oldukça kalabalık bir stüdyo odası mevcuttu. Öte yandan evde mevcut yayını dinleyebilmekte oldukça güçtü ve iyi bir tertibat gerektiriyordu. Evin çatısına gayet büyük bir anten koymak ve alıcı cihazınızın olması gerekiyordu. Bu cihazlarda yayın ya çanak şeklinde hoparlörlerle yada  kulaklıkla dinlenebiliyordu.

İlk radyonun kurulduğu o sıralarda dünyanın ekonomik ve sosyal durumumu topyekün bir değişim içindeydi ve kısa bir süre sonra da meşhur1929-1932 krizi yaşandı. Bu koşullar altıda ilk radyonun devam edebilmesi abonelerinin artmasıyla mümkündü ve bu abonelerde evlerine cihaz alacak ,  anten ile toprak hattını tesis edeceklerdi. Oysa radyo faaliyeti başladıktan kısa bir süre sonra Genelkurmay anten takılmasını yasak etti. Gerekçe ise halkın casusluk yapacağından endişe edilmesi. Bu casusluk endişesi öyle büyük boyutlara varmıştı ki o tarihlerde resim yapan bir çok ressamda casusluk korkusu yüzünden yakalamış geceyi karakolda geçirmek zorunda kalmışlardı. Kendi ressamını casusluk korkusuyla karakolda sabahlatan zihniyet yönetimi devralan  başka bir zihniyeti aynı boğaz sırtlarını Arap şeyhlerine satmakta bir sakınca görmemişlerdi. Bu zihniyet anten takılırsa casusluk olabileceği endişesine kapılarak İstanbul Radyo'sunu değil ama  aynı anlama gelen  anten kullanımını yasaklamış ve bununla birlikte cihaz satışı, reklam vb.  olanağı ortadan kalktığı için başarılı bir başlangıç yapan ve kurulan ilk radyo özelliğine sahip İstanbul Radyo'su zorunlu olarak kapanmıştı. Ve devletin en iyi örgütlenmiş  en güçlü örgütü ordunun en üst yönetimi olan Genelkurmay tarafından trajikomik bir korku yüzünden iflas ettirilmişti.

Bu serüvenin devamından  bir kaç yıl sonra Almanya'daki radyolardan etkilenen o zamanın yönetimi tekrar anten izni çıkarmış ,  fakat İstanbul Radyo'su ve onu kuran Türk Telsiz Telefon A. Ş iflas etmiş olup faaliyete tekrar gelmesi mümkün değildi. Böylece büyük umutlarla ve özveriyle başlayan serüven noktalanmış oldu.

1926'daki  bu ilk özel radyo girişiminden sonra ülkemizde radyo devlet eliyle kuruldu daha sonra çeşitli yerel radyolar TRT çatısı altında toplandı.

1990 lara geldiğimizde ise bir oldu bitti şeklinde düşünen ve sayıları 1000 civarında olan bir çok özel radyo kuruldu.  Fm kanallarından yayın yapan bu özel radyolar birbirinde farklı çoğu zamanda birbirlerini engeller şekilde üst üste çekişir şekilde  yayın yapılması yüzünden pratikte bir kabus yaşanıyordu. Büyük güçlerle kurulan   ve devlet eliyle kapatılmaya zorlanan ilk radyo girişiminden sayıları 2000 leri bulan irili ufaklı pek çok radyoya uzanan bir maraton, radyonun tarihçesi.